Okul öncesi ve ilkokul · sesli

Tekerlemeler: kısa, sayışma ve zor

41 tekerleme: halk tekerlemeleri ve Blub’ın yazdıkları. Dinleyin, birlikte söyleyin, ebe seçin, dil sürçmesiyle yarışın. Her biri sesli okunabilir; hızı yavaşa alıp küçüklerle satır satır tekrar edebilirsiniz.

Kısa tekerlemeler

Okul öncesi için ritmi belirgin, kolay ezberlenen tekerlemeler ve masal tekerlemeleri.

Leylek leylek havada

Leylek leylek havada,yumurtası tavada.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi. Baharda leylek görünce söylenir.

Dandini dandini dastana

Dandini dandini dastana,danalar girmiş bostana.Kov bostancı danayı,yemesin lahanayı.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

Halk ninnisi ve tekerlemesi; bebek sallanırken söylenir. Bostan: sebze bahçesi.

Uç uç böceğim

Uç uç böceğim,annen sana pabuç alacak.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi. Eline uğur böceği konunca söylenir; böcek uçana kadar tekrar edilir. Birçok çeşidi var.

Evvel zaman içinde

Evvel zaman içinde,kalbur saman içinde,develer tellal iken,pireler berber iken,ben annemin beşiğinitıngır mıngır sallar iken…

Orta · 5+ · halk tekerlemesi

Masal başlangıcı tekerlemesi. Tellal: haberleri bağırarak duyuran kişi.

Gökten üç elma düşmüş

Gökten üç elma düşmüş:biri bana, biri anlatana,biri de dinleyene.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

Masal bitişi tekerlemesi. Masaldan sonra elmaları paylaştırma oyunu yapılabilir.

Onlar ermiş muradına

Onlar ermiş muradına,biz çıkalım kerevetine.

Orta · 5+ · halk tekerlemesi

Masal bitişi tekerlemesi. Kerevet: tahtadan yapılmış sedir, oturma yeri.

Pıtır pıtır yağmur

Pıtır pıtır yağmur,damla damla düşer.Şemsiyem açılır,çizmelerim güler.

Kolay · 4+ · Blub’dan

Parmak uçlarıyla masaya yağmur sesi yaparak söyleyin.

Minik kedi miyav der

Minik kedi miyav der,yumağını kovalar.Yumak kaçar, kedi koşar,sonra kıvrılıp uyur.

Kolay · 4+ · Blub’dan

Son satırda fısıldayarak söyleyin; yatma saati için iyi bir bitiş.

Ay dede, ay dede

Ay dede, ay dede,gökte ne işin var?Yıldızları sayıyorum,biri bile eksik olmasın.

Kolay · 4+ · Blub’dan

Bir kişi soruyu, öbürü cevabı söylesin.

Kırmızı balon

Kırmızı bir balon aldım,ipine sıkı sıkı tuttum.Rüzgâr esti, ipi kaçtı,balonum bulutlara uçtu.

Kolay · 4+ · Blub’dan

Son satırda kollarınızı yukarı açın.

Tık tık tık, kim geldi?

Tık tık tık, kim geldi?Rüzgâr geldi, kapıyı çaldı.Açtım baktım, kimse yok;yalnız yapraklar dans etti.

Kolay · 4+ · Blub’dan

“Tık tık tık” derken masaya hafifçe vurun.

Vırak vırak kurbağa

Vırak vırak kurbağa,göl kenarında oturur.Hop zıplar bir yaprağa,hop zıplar öbürüne.

Kolay · 4+ · Blub’dan

Her “hop”ta birlikte zıplayın.

Sabah oldu, güneş doğdu

Sabah oldu, güneş doğdu,horoz öttü, kuşlar uçtu.Gözlerimi açtım bir,ayaklarımı uzattım iki,yataktan kalktım üç!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Sabah uyanma tekerlemesi; sayıları parmakla gösterin.

Şak şak, tak tak

Elim elime değdi,alkış oldu şak şak.Ayağım yere değdi,adım oldu tak tak.

Kolay · 4+ · Blub’dan

Sözlerle birlikte alkışlayıp yerinde sayın; ritim ve hece duygusu için.

Mavi deniz, beyaz köpük

Mavi deniz, beyaz köpük,dalga gelir, dalga gider.Kumdaki ayak izimidalga gelip götürür.

Orta · 5+ · Blub’dan

Kollarla dalga hareketi yaparak söyleyin.

Sayışma ve oyun tekerlemeleri

Ebe seçmek, sıra belirlemek ve oyuna başlamak için.

Sayışmayla ebe nasıl seçilir?

  1. Halka olun ya da yan yana durun. Bir kişi sayışmayı söyler.
  2. Her hecede (ya da her sözcükte) sırayla bir kişiyi, kendini de unutmadan gösterir.
  3. Son hecede kim gösterildiyse ya ebe olur ya da halkadan çıkar. Çıkma usulünde en son kalan ebedir.
  4. Usulü oyundan önce birlikte seçin; sonuca itiraz edilmez, bir sonraki oyunda sayışmayı başkası söyler.

O piti piti

O piti piti karamela sepeti,terazi lastik jimnastik.Biz size geldik bitlendik,hamama gittik temizlendik.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

En bilinen sayışmalardan. Her hecede bir çocuğu gösterin; son hecede gösterilen ebe olur ya da oyundan çıkar. Birçok çeşidi var.

Önüm arkam sağım solum sobe

Önüm arkam sağım solum sobe,saklanmayan ebe!

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

Saklambaçta ebe saymayı bitirince söylenir; artık saklanmayan kalmamıştır.

Portakalı soydum

Portakalı soydum,başucuma koydum.Ben bir yalan uydurdum,duydum duymadım demeyin.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

Sayışma tekerlemesi; her sözcükte bir kişi gösterilir. Çeşitleri var.

Bir, iki, üç, elmayı sen seç

Bir, iki, üç,elmayı sen seç.Dört, beş, altı,sepet doldu taştı.Yedi, sekiz, dokuz, on,ebe sensin, haydi koş!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Sayarken sırayla her çocuğu gösterin; “koş” denen kişi ebe olur. Sayı saymayı da pekiştirir.

Kırmızı, sarı, yeşil, mavi

Kırmızı, sarı, yeşil, mavi,mor, turuncu, pembe, lacivert.Hangi renkte durursam,ebe odur, haydi gel!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Çocuklar üstündeki renklere göre seçilir ya da her renkte bir kişi gösterilir.

Elma, armut, ayva, nar

Elma, armut, ayva, nar,bu sepette kimler var?Bir sen, bir ben, bir o,en sona kalan kim? O!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Sayışma: her meyvede bir kişi gösterilir; son “O!” denen ebe olur.

Gözümü yumdum, sayıyorum

Gözümü yumdum, sayıyorum:bir, iki, üç, dört, beş,altı, yedi, sekiz, dokuz, on.Hazır mısınız? Geliyorum!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Saklambaç başlangıcı. Küçükler ona, büyükler yirmiye kadar sayabilir.

İp atlarken say

İp döner, ben atlarım,bir, iki, üç, dört.Takılmadan atlarsam,beş, altı, yedi, sekiz!

Orta · 5+ · Blub’dan

İp atlama tekerlemesi: her atlayışta bir sayı. Takılan ipi çevirmeye geçer.

Uçtu uçtu

Uçtu uçtu, kuş uçtu!Uçtu uçtu, arı uçtu!Uçtu uçtu, kelebek uçtu!Uçtu uçtu… inek uçtu?

Kolay · 4+ · Blub’dan

“Uçtu uçtu” oyunu: uçan bir şey söylenince herkes parmağını kaldırır; uçmayan bir şeyde kaldıran gülerek oyundan çıkar.

Tren geliyor, çuf çuf

Tren geliyor, çuf çuf,vagonlar dizildi, bir, iki, üç.En sondaki vagon kim?Sen ol, haydi bin!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Çocuklar arka arkaya tren olur; son sözde gösterilen öne geçip lokomotif olur.

Pazartesi, salı

Pazartesi, salı, çarşamba,perşembe, cuma, cumartesi, pazar.Haftanın günü yedi,sırası şimdi sende!

Orta · 5+ · Blub’dan

Sırayla her güne bir kişi; haftanın günlerini öğrenmek için de iyi.

Ayakkabım tak tak

Ayakkabım tak tak,yürürüm sokak sokak.Köşeye geldim, durdum,sıra kimde? Bak bak!

Kolay · 4+ · Blub’dan

Halka olup yürünür; “Bak bak” denince herkes durur, ortadaki birini seçer.

Zor tekerlemeler (dil sürçmesi)

Hızlı söylemesi zor, benzer seslerle kurulmuş tekerlemeler.

Önce yavaş, sonra üç kez art arda hızlıca söyleyin. Takılınca gülün, yeniden başlayın. Aşağıdaki meydan okumada süre de tutabilirsiniz.

Şu köşe yaz köşesi

Şu köşe yaz köşesi,şu köşe kış köşesi,ortada su şişesi.

Kolay · 4+ · halk tekerlemesi

En bilinen dil sürçmesi. Odanın köşelerini göstererek söyleyin.

Bir berber bir berbere

Bir berber bir berbere,“Gel beraber bir berber dükkânı açalım” demiş.

Orta · 5+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi; b ve r sesleri.

Kartal kalkar dal sarkar

Kartal kalkar, dal sarkar;dal sarkar, kartal kalkar.

Orta · 5+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi. Üç kez hızlıca söylemeyi deneyin.

Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak

Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak,sarımsaklamasak da mı saklasak?

Zor · 7+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi.

Al bu takatukaları

Al bu takatukaları takatukacıya götür.Takatukacı bu takatukaları takatukalamazsageri getir.

Zor · 7+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi. “Takatuka” uydurma bir sözcüktür; anlamı yok, eğlencesi seslerinde.

Kırk küp

Kırk küp,kırkının da kulpu kırık küp.

Orta · 5+ · halk tekerlemesi

Halk tekerlemesi. Küp: büyük toprak kap; kulp: tutma yeri.

Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan

Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mısınız?

Zor · 7+ · halk tekerlemesi

Türkçenin eklerle uzayan sözcüklerine bilinen bir örnek. Çekoslovakya bugün iki ülkedir: Çekya ve Slovakya.

Sekiz sincap

Sekiz sincap sekiz sepet seçmiş,sekiz sepete sekiz sarı sincap sığmış.

Orta · 5+ · Blub’dan

s ve ş seslerini ayırt etmek için.

Kara kedi kar küredi

Kara kedi kar küredi,kar küreyen kara kediyekar kalmadı.

Orta · 5+ · Blub’dan

k ve r sesleri. Kürek: karı kenara atmak için.

Tavşan tahta tabakta

Tavşan tahta tabaktataze tatlı tattı;taze tatlıyı tadan tavşantabağı tahtaya attı.

Zor · 7+ · Blub’dan

t sesi tekerlemesi.

Şu şemsiyeyi şuraya

Şu şemsiyeyi şuraya,şu şapkayı şuraya,şaşırmadan şıp diye koy.

Orta · 5+ · Blub’dan

ş ve s sesleri; eşyaları gerçekten yerleştirerek oynayın.

Pıtırcık pire perdede

Pıtırcık pire perdede,perdedeki pıtırcık pirepırpır edip pencereye.

Orta · 5+ · Blub’dan

p ve r sesleri.

Dokuz dut dalı

Dokuz dut dalı,dokuz dalda dokuz dut;dut dalından düşen dutuDoğan’ın dedesi tuttu.

Zor · 7+ · Blub’dan

d ve t sesleri.

Balcı Bilge

Balcı Bilge bal bidonunubal bidoncusuna bıraktı.

Zor · 7+ · Blub’dan

b ve l sesleri.

Ailecek · isteğe bağlı süre

Dil sürçmesi meydan okuması

Tekerlemeyi üç kez art arda, takılmadan söyleyin. İsterseniz süre tutun; süre yalnız bu ekranda görünür, kaydedilmez. Kural basit: takılırsanız gülmek serbest, yeniden başlamak da.

Şu köşe yaz köşesi,şu köşe kış köşesi,ortada su şişesi.

Yazdırılabilir tekerleme kâğıdı (A4)

14 kısa tekerleme tek sayfada, iki sütun. Buzdolabına asın ya da arabaya koyun; her gün birini birlikte söyleyin.

Tekerlemelerblubkids.com/tr/tekerlemeler

Leylek leylek havada

Leylek leylek havada,yumurtası tavada.

Dandini dandini dastana

Dandini dandini dastana,danalar girmiş bostana.Kov bostancı danayı,yemesin lahanayı.

Uç uç böceğim

Uç uç böceğim,annen sana pabuç alacak.

Gökten üç elma düşmüş

Gökten üç elma düşmüş:biri bana, biri anlatana,biri de dinleyene.

Onlar ermiş muradına

Onlar ermiş muradına,biz çıkalım kerevetine.

O piti piti

O piti piti karamela sepeti,terazi lastik jimnastik.Biz size geldik bitlendik,hamama gittik temizlendik.

Önüm arkam sağım solum sobe

Önüm arkam sağım solum sobe,saklanmayan ebe!

Portakalı soydum

Portakalı soydum,başucuma koydum.Ben bir yalan uydurdum,duydum duymadım demeyin.

Kırmızı, sarı, yeşil, mavi

Kırmızı, sarı, yeşil, mavi,mor, turuncu, pembe, lacivert.Hangi renkte durursam,ebe odur, haydi gel!

Elma, armut, ayva, nar

Elma, armut, ayva, nar,bu sepette kimler var?Bir sen, bir ben, bir o,en sona kalan kim? O!

Şu köşe yaz köşesi

Şu köşe yaz köşesi,şu köşe kış köşesi,ortada su şişesi.

Bir berber bir berbere

Bir berber bir berbere,“Gel beraber bir berber dükkânı açalım” demiş.

Kartal kalkar dal sarkar

Kartal kalkar, dal sarkar;dal sarkar, kartal kalkar.

Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak

Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak,sarımsaklamasak da mı saklasak?

Ebeveyn için

Tekerlemeyle oynamak

  • Ritim ve ses: Tekerlemeler aynı sesleri ve kalıpları tekrar eder. Çocuk, sözcüklerin seslerden ve hecelerden oluştuğunu oyun içinde fark eder; okumaya hazırlığın bir parçası olan bu farkındalık okul öncesinde sık çalışılır.
  • Alkışla söyleyin: Her hecede bir alkış ya da bir adım. Hece sayısını merak ederseniz hece aracında deneyin.
  • Hareket ekleyin: Leylek gibi tek ayak üstünde durun, kurbağa gibi zıplayın, “tık tık”ta masaya vurun. Hareket, sözleri hatırlamayı kolaylaştırır.
  • Yavaş başlayın: Küçükler için “Yavaş” okuma hızını seçip satır satır tekrar edin. Hız, söyleyiş oturduktan sonra gelir.
  • Kendi tekerlemenizi uydurun: Çocuğun adıyla ya da sevdiği bir hayvanla başlayan iki satır yeterli: “Minik Ece mavi kalem, çizdi çizdi doldu âlem.”

Sık sorulanlar

Tekerleme nedir?

Tekerleme, ses benzerliği ve ritimle kurulan, çoğu zaman anlamdan çok söyleyişin eğlencesine dayanan kısa söz dizisidir. Masal başında ve sonunda, oyunda ebe seçerken ya da dili döndürmesi zor sözlerle yarışırken söylenir. Halk tekerlemelerinin çoğunun yazarı bilinmez; yöreden yöreye farklı çeşitleri vardır.

Okul öncesi için hangi tekerlemeler uygun?

Kısa, ritmi belirgin ve tekrarlı olanlar: “Leylek leylek havada”, “Dandini dandini dastana”, “Uç uç böceğim” ya da bu sayfadaki “Pıtır pıtır yağmur” gibi. Hareketle (alkış, zıplama, parmakla gösterme) söylenince daha kolay akılda kalır.

Sayışma tekerlemesi nasıl kullanılır?

Çocuklar halka olur. Biri tekerlemeyi söylerken her hecede ya da her sözcükte sırayla bir çocuğu gösterir. Son hecede gösterilen ebe olur ya da halkadan çıkar; çıkma usulünde son kalan ebe olur. Kimse kendini seçilmiş hissetmesin diye herkes önceden usulü kabul eder.

Dil sürçmesi (zor tekerleme) neye yarar?

Benzer seslerin art arda geldiği tekerlemeler, sesleri dikkatle ayırt etmeyi ve ağız hareketlerini kontrol etmeyi eğlenceli hâle getirir. Amaç hatasız söylemek değil, birlikte gülmek: önce yavaş, sonra biraz daha hızlı söyleyin. Bir ses bozukluğundan endişe ediyorsanız bir dil ve konuşma terapistine danışın.

Dinle düğmesini neden göremiyorum?

Tekerlemeler cihazınızın kendi Türkçe sesiyle okunur; metin hiçbir yere gönderilmez. Cihazda Türkçe ses yüklü değilse düğme görünmez. Telefonun ayarlarından Türkçe konuşma sesi yüklenebilir.

Bizi takip edin

Her gün küçük bir fikir, telefonunuzda.

Ebeveyn ipuçları, çocuğunuzla birlikte izleyeceğiniz bilim videoları ve haftanın soruları her gün sosyal medyada. Takip edin, hiçbirini kaçırmayın.